خدمات تزریق پلاستیک

شناسايی پلیمرها و تست‌های آزمايشگاهی مربوطه

شناسايی پلیمرها و تست‌های آزمايشگاهی مربوطه

 

(قسمت اول)

شناسایی كیفی و كمی قطعه های پلیمری شامل شناسایی جنس پلیمر پایه، پركننده ها، نرم كننده ها ، حلال، دوده و سایر مواد افزودنی (عوامل پخت، تسریع كننده، ضد تخریب و…) و همچنین در صد وزنی هر یك از این اجزاء و بطور كلی مهندسی معكوس برای قطعات پلیمری در حیطه عملكرد آزمایشگاه شناسایی می باشد.

 

همچنین بررسی كنترل كیفی قطعات پلیمری از جمله خواص مكانیكی( استحكام مكانیكی، مدول، ازدیاد طول تا پارگی)، خواص حرارتی و دینامیكی،  مقاومت شیمیایی، مقاومت در برابر نور ماورابنفش، مقاومت در برابر ازون،‌ بررسی خواص رئولوژیكی از جمله ویسكومتری، كنترل خواص فیزیكی از جمله نقطه ذوب، نقطه جوش، دانسیته، مقاومت الكتریكی، اشتعال پذیری و همچنین بررسی تخریب در شرایط جوی و حرارتی نیز در محدوده عملكرد آزمایشگاه شناسایی است.

 

در شناسایی پایه پلیمر بعضی تست‎های مقدماتی همراه با مشاهده ویژگیهای مانند حلالیت، دانسیته، نرمی و ذوب، رفتار در لوله احتراق (پیرولیز) و شعله باز (تست شعله) نیز بسیار مهم‎اند. مرحله اول تشخیص گونه پلیمر از لحاظ گرما نرم (پلاستیك ها و لاستیك های خام) و یا گرما سخت ( رزین های گرماسخت و لاستیك های پخت شده) از اهمیت ویژه ای برخوردار است. همچنین شرایط سرویس دهی قطعه پلیمری نیز اطلاعات مفیدی را جهت شناسایی آن ارایه می نماید.

 

مرحله بعدی جدا سازی اجزاء مختلف تشكیل دهنده قطعه پلیمری است. جدا سازی شامل استخراج با حلال های مختلف و یا روش های كروماتوگرافی می باشد. اجزاء جدا شده با روش های آنالیز دستگاهی و یا شیمیای تجزیه و تحلیل می شوند.

 

استفاده از دستگاه های آنالیز و تجزیه تحلیل داده ها از جمله وظایف آزمایشگاه شناسایی است. دستگاه های معمول مورد استفاده عبارتند از:

 

الف ) FTIR

برای بررسی ساختار پلیمر و مواد افزودنی آلی و معدنی طیف سنجی زیر قرمز FTIR استفاده می شود. اطلاعات حاصله شامل بررسی های كیفی از جمله تعیین گروه های عاملی، تعیین خلوص، شناسایی موادآلی و معدنی و بلورینگی و همچنین كاربرد های كمی در سنتز و بررسی سینتیك واكنش های پلیمریزاسیون، پخت، تخریب و اصلاح شیمیایی و یا فیزیكی است.

 

ب) RAMAN

اطلاعات حاصل از دستگاه رامان نیز همانند FTIR تشخیص مولکول های آلی، پلیمرها، ملکول‌های زیستی و عناصر غیر آلی، تشخیص اکسیدهای غیرآلی، تشخیص انواع مختلف کربن و اندازه گیری کرنش و تنش و ساختار کریستالی در نیمه رساناها و دیگر مواد كاربرد دارد.

 

پ) NMR

طیف سنجی رزونانس مغناطیسی هستهNMR در تعیین ساختار مولكولی تركیبات آلی، پلیمری و مولكول های مواد جامد، مطالعه فیزیولوژی سلول‌ها و غلظت درون یاخته‌های سلولی و وزن مولكولی پلیمر ها بكار می رود.

 

اهميت شناخت مواد:

يكي از بزرگ­ترين مشكلات مبتلا به صنايع پليمري و بازیافت پلیمرها، عدم شناخت مراكز توليدي و یا فروش مواد اولیه از مواد پلیمری است و همين امر سبب مي­گردد مواد مناسبی خریداری نشود و یا قطعه تولید شده با افت کیفیت مواجه گردد.

 

برای مثال:

1-      پس از اتمام مواد، جايگزيني آن­ها درست انجام نمی شود و خواصّ محصول جديد با مشخصات توليدات قبلي تفاوت­هاي محسوسی دارد، حتي اگر جنس و نوع انتخاب شده ساخت همان شرکت قبلي باشد ولي به دلیل متفاوت بودن گونه افت خواصّ زيادی در قطعات جديد بوجود می آید.

2-      مواد پلاستیکی زیادی خریداری می شود بدون تست کردن صحت نوع مواد ادعا شده از طرف فروشنده.برای مثال ادعا می شود که 10 تن فیلم پ.پ است در حالی که پی وی سی است.یا گرانول پلی اتیلن است در حالیکه گرانول پ.پ است.

3-      قطعه ای با خواص عالی برای مثال پ.پ تقویت شده در زمینه کاری ما از شرکت رقیب به دستمان رسیده که می بایست از ماهیت آن مطلع شویم.

پس براي ورود علمي و آگاهانه در اين حوزه و جلوگيري از انتخاب غلط مواد پليمري  بايد ابتدا با سه واژه­ي جنس، نوع و گونه پليمر آشنا شد و سپس از پارامترهاي فني آن­ها اطلاعات لازم را به­دست آورد.

هفت پلاستيك پلي­اتيلن سنگين، پلي­اتيلن سبک، پي­وي­سي، پلي­استايرن، پت , پلی پروپیلن و ABS از اهميت صنعتي و بازرگاني بسيار بالايي برخوردار هستند در www.polymeresabz.com. به اطلاعات بیشتری در این زمینه پرداخته شده است.

در این دوره به بررسی روشهای شناسايي كيفي این پلاستيك­ها پرداخته می شود.

برای این منظور سه مبحث زير بسيار مهم است:

 

الف: روش‌هاي ساده­ي تشخيص پلاستيك‌ها از لاستيك‌ها

ب: روش‌هاي تشخيص پلاستيك‌هاي گرمانرم از گرماسخت

پ: آزمایشهای ساده و کم هزینه برای تشخیص

پلاستیکها از چه موادی تشکیل شده اند؟

يك آميزه پلاستيكي كه شناخت و معرّفي آن­ها الزامي است عبارتند از:

1 . پليمر پايه (مهمترين جزء آن قطعه است.)

2 . پركننده‌ها

3 . نرم كننده (در صورت امكان)

 

مهمترين قسمت يك آميزه، پليمر پايه آن است بنابراين اگر شناسايي جنس و نوع درست انجام ‌شود، با اهميت‌ترين بخش فرآيند با موفقيّت صورت ‌پذيرفته است در غير اين حالت اگر تنها افزودني‌هاي آميزه درست شناسايي شده باشند، گزارش­كار گمراه‌كننده و فاقد ارزش خواهد بود.

بنابراین شناسايي كيفي يك قطعه پلاستيكي عبارتست از مشخص نمودن جنس اجزاء اصلي شركت‌كننده در آميزه (فرمولاسيون) آن قطعه، كه معمولاً جنس پليمرپايه آن مشخص مي­شود (صرف­نظر از مقدار آن در آميزه).

مراحل اوليه شناسايي كيفي پلاستيك­ها با استفاده از آزمایش های ساده

 

اولين گام در شناسايي كيفي يك پلاستيك

گام اول براي شناسايي كيفي يك پلاستيك مجهول عبارتست از استفاده از خواصّ ظاهري و مكانيكي است:

 

به‌عنوان مثال آیا نمونه شفاف است يا كدري؟

انعطاف­پذير است يا خیر؟

خاصیت  كشسانی‌ دارد؟

سخت است یا نرم؟

دانسيته­ي آن چقدر است؟

و شرايط كاركرد قطعه چیست؟

از هر كدام از اين اطّلاعات مي‌توان سر نخ‌هاي اوليه شناسايي كيفي را به دست آورد.

 

مثال: از بررسی­های یک نمونه فیلم شفاف نتایج مقدماتی زیر گرفته شده است:

الف. فیلم نمونه مجهول شفاف است

ب. نمونه در برابر حرارت در محدوده حرارتی (111 ˚C) ذوب می­شود

پ. در دمای  نمونه فیلمی روی سطح آب شناور باقی می­ماند به عبارت دیگر دانسیته آن کمتر از یک گرم بر سانتیمتر مکعب است

ت. در اثر تماس با آب جذب آب نمی­کند

ث. در اثر ذوب فیلم توده­ای به دست آمد که دارای ظاهری کدر و ابری رنگ می­باشد

ج. هنگام ذوب شدن و خصوصا با بالا رفتن حرارت بعد از ذوب پلاستیک بویی شبیه به موم و واکس از نمونه به مشام می­رسید.

جمع بندی و استفاده از این اطّلاعات در مباحث آینده مطرح خواهد شد

گام دوم آزمون‌هاي اوليه شناسايي كيفي پلاستيك­ها

آزمايش‌هاي مقدّماتي كه در اين مبحث معرفي مي­شوند در عين سادگي، ارزاني و امكان انجام سريع، اطّلاعات كليدي و مهمي را از ماهيّت پليمر مجهول آشكار مي‌سازند.

 

2-1 آزمون­هاي تجزيه حرارتي

در بررسي­هاي مقدماتي و غير کمّي، از دو روش تجزيه حرارتي (پيروليز) و سوزاندن زياد استفاده مي­شود .

نتايج هر دو روش مکمل هم بوده و براي دستيابي به اطلاعات مورد نياز به کار مي­رود.

نکته قابل تذکر اين است که، کاربرد اين دو روش، بايد قوه تشخيص، حس بويايي قوي، تجربه لازم و صبر و دقت کافي در پردازش اطّلاعات فراوان به دست آمده از اين روش­ها را داشته باشد.

 

2-2 تعيين PH گازهاي حاصل از تخريب حرارتي پليمر

قطعه كوچكي از يك پلاستيك به اندازه يك عدس بزرگ را درون يك بوته چيني يا لوله آزمايش كوتاه در معرض هوا، به صورت تماس غيرمسقيم با شعله يك چراغ الكلي، حرارت مي‌دهند تا پليمر به تخريب حرارتي خود برسد و گازهايي كه در اثر تخريب و تجزيه حرارتي از عوامل و عناصر سازنده پلاستيك به­وجود آمده‌اند، متصاعد گردند.

در چنين حالتي PH گازهاي خارج شده را توسط معرفّ­ها (انديكاتورها) اندازه‌گيري مي‌كنند، در اثر اين تجزيه ملكولي، برخي از عناصر كليدي تشكيل­دهنده زنجيره پليمر و گروه‌هاي جانبي آن مشخّص مي‌گردند.

بسته به ماهيت اسيدي، خنثي يا بازي بودن PH گازهاي متصاعد شده، گروهي كه پليمر مجهول به آن وابسته است مشخص مي­شود.

در شكل (1) يك نمونه پلاستيكي در حال انجام آزمايش PH متري ديده مي­شود (هنوز گازهاي ناشي از تخريب حرارتي از دهانه لوله به سمت متصاعد نشده­اند).

 

 

2-3آزمون شعله

آزمون شعله غالباً در راستاي شناسايي كيفي پلاستيك‌ها و الياف كاربرد فراوان دارد، در حقيقت هدف از انجام اين آزمايش بررسي و تحقيق پيرامون رفتار و پديده‌هايي ‌است كه يك پلاستيك هنگامي كه در داخل شعله قرار مي‌گيرد، در درون آتش و پس از خروج از آتش از خود بروز مي‌دهد.

از ويژگي‌هاي آزمون شعله سرعت انجام، سهولت آزمايش و اقتصادي‌بودن آن است ضمن اين كه مجموعه اطّلاعات به دست آمده، متنوع و بسيار كاربردي هستند.

توجه: معمولاً تنها با انجام يك آزمايش مانند شعله نمي­توان از صحّت شناسايي كيفي يك پلاستيك مجهول مطمئن شد، همان­طور كه در مبحث قبل بيان گرديد با تعيين PH گازهاي حاصل از يك نمونه مجهول نيز به تنهايي شناسايي جنس پلاستيك مجهول امكان پذير نبود، با اين مقدمه بايد اذعان كرد جنس پلاستيك مجهول را با مجموعه­اي از نتايج چند آزمون مختلف كه كنار هم گذاشته شوند تا اطمينان كامل از صحّت تشخيص كيفي فراهم گردد.

 

نتايج حاصل از آزمايش شعله

گرم نمونه را به وسيله اسپاتول فلزي روي لبه خارجي شعله بگيريد. مقدار کمي در حدود نيم

اگر نمونه بلافاصله شعله­ور نشد، به مدت چند ثانيه آن را درون شعله قرار دهيد و سپس آن را از شعله دور کنيد.

سهولت در شعله وري، بو، خود اطفائي، تغيير رنگ، ذوب و تجزيه نمونه، سوختن نمونه، رنگ شعله بايد مورد توجه قرارگيرد.

پس از آن نمونه بايد به منظور تعيين جنس خاکستر نيز سوزانده شود.

با پاسخ به سوالات زير و در نظر داشتن عناصر تشکيل دهنده پليمر مجهول و جداول پيوست مي­توان پلاستيك را تاحدودي شناسايي کرد .

 

الف- آيا نمونه به حالت مذاب در مي­آيد؟

ب- آيا پلاستيك به آساني شعله­ور مي­شود؟

پ- آيا ماده به سختي مي­سوزد؟

ت- شعله چه رنگي است؟

ث- آيا از نمونه در حال سوختن قطره مي­چكد؟

ج- آيا قطرات در حين چكيدن مشتعل هستند؟

چ-  آيا نمونه پس از سوختن از خود خاکستر بجا مي­گذارد؟

ح-  آيا نمونه پس از بيرون آمدن از شعله خود به خود خاموش مي­شود؟

خ- آيا نمونه ذغالي مي­شود؟

د-  چه بويي از سوختن پلاستيك حاصل مي­شود؟

 

هر كدام از اين ويژگي­هاي ده­گانه به عناصر شركت­كننده در واحد تكرار شونده، ساختار ملكولي و پيوندهاي فيزيكي بين زنجيرها بستگي دارد كه آشنايي با آن­ها باعث شناسايي كيفي پلاستيك تحت آزمون خواهد شد.

بررسي بوهاي متصاعد شده در حين آزمون شعله پلاستيك‌ها

بوهايي كه از سوختن پلاستيك‌ها ايجاد مي‌شود برانگيخته از ساختار ملكولي و مواد افزودني آن­ها است، اغلب پلاستيك‌هاي گرمانرم خالص، در حين سوختن بوهاي كاملاً مشخصي توليد مي‌كنند.

بايد توجه داشت كه پركننده‌هاي آلي، پايداركننده‌ها، و ساير افزودني‌هاي اضافه شده به آميزه پلاستيك در حين سوختن روي بوي پليمر خالص تاثير مي­گذارند، بنابراين هرقدر پليمر خالص­تر باشد بوي متصاعد شده بهتر قابل تشخيص خواهد بود.

چند مثال برای تشخیص :

بويي كه از سوختن پلي‌اتيلن نسبتاً خالص بوجود مي‌آيد رايحه‌ی پارافين‌ها و واكس‌ها را تداعي مي‌كند زيرا با ساختمان ملكولی آن­ها تشابه دارد.

بويي كه از سوختن پلي‌استايرن خالص به مشام مي­رسد عطر‌ی نسبتاً خوش و شبيه به شكلات دارد كه سوختن آن با ايجاد دوده همراه است.

پلي‌آميدها بخاطر مشابهت ملكولي با پلي‌پپتايدها كه پروتئين‌ها از آن­ها مشتق مي شوند اغلب بويي شبيه سوختن شاخ حيوانات (داراي پايه پروتئيني هستند) را منتشر مي سازند.

2-4 آزمون بررسي گستره ذوب پلاستيك‌هاي گرمانرم

در پديده ذوب يك پليمر، حرارت دريافت شده نيروهاي بين زنجيرهاي پلاستيك را تا آن حد كاهش مي‌دهد كه زنجيرها مي‌توانند روي هم بلغزند و جاري شوند يا تحت تنش وارد بر آن، ملكول‌هاي پلاستيك مذاب به­حركت در آيند آن­چه شايان دقّت است پديده ذوب در پلاستيك­ها فقط در گروه پلاستيك­هاي بلوري و نيمه بلوري ديده مي­شود، و اين تغيير حالت فيزيكي پلاستيك در آمورف­ها حتي در زير دستكاه ميكروسكوپ داراي صفحه داغ[1] چندان ملموس نيست.

چون در فرآيندهاي پليمريزاسيون مواد پليمري توزيع جرم ملكولي وجود دارد و همه زنجيرها داراي جرم ملكولي يكسان نيستند، در حين ذوب ابتدا زنجيرهاي سبك‌تر و سپس سنگين‌تر ذوب مي شوند كه همين امر موجب به­وجود آمدن پديده­ي گستره ذوب در پلاستيك­ها مي‌شود.  در جدول (1) گستره ذوب شش پلاستيك مهم ارائه شده است.

آزمون تعيين دانسيته

دانسيته يا وزن مخصوص هر قطعه عبارتست از وزن واحد حجم آن، و مقدار آن از فرمول d = M/V gr/cm3 محاسبه مي‌شود. هر قدر قطعه­ي پليمري كه در نظر است وزن مخصوص آن اندازه­گيري شود خالص‌تر باشد (داراي مواد افزودني كمتر)، دانسيته آن به مقادير مندرج در كتب و جداول نزديك‌تر خواهد بود.

در جدول (4) دانسيته تقريبي تعدادي از مهمترين پلاستيک­های صنعتی و پرمصرف با‌هم مقايسه شده‌اند.

تعيين دانسيته يك قطعه پلاستيكي از نظر كنترل كيفيت بسيار مهم، ولي از جهت كمك به شناسايي كيفي حائز اهميت زيادي نيست.

آزمون قابليت انحلال

در آزمون حلالیّت مساله­ی انحلال یا عدم انحلال یک پلاستیک در یک یا چند حلال در دمای محیط یا بالاتر مورد بررسی قرار می­گیرد.

حلاليت نه تنها به اجزاي تشکيل دهنده يک پليمر بلکه به درجه پليمرشدن، ميزان شاخه اي بودن، شبکه­اي بودن و ايزومري ، نظم فضايي، و بلورينگي مواد پليمري بستگي دارد.

 

در آزمون انحلال، بايد موارد زير يادداشت شود و بر مبنای این مشاهدات نتیجه­گیری به عمل آید:

الف – آيا پليمر در حلال متورم مي­شود؟

ب – آيا مقدار کمي­ از پليمر حل ميشود؟

پ – آيا محلول گرانرو مي­شود؟

ت – آيا تغييري در رنگ محلول ايجاد مي­شود؟

ث – آيا محلول کدر مي­شود؟

در صورت بروز هرگونه شبهه درباره مواد حل شده، محلول بايد روي يک شيشه ساعت براي تعيين مواد حل شده تبخير شود. با پاسخ به سوالات يک تاپنج و با استفاده از جداول مربوطه ميتوان پليمر مجهول را تاحدودي شناسايي کرد.

 

 

آزمون رنگ

آزمون رنگ، بر اساس واکنش پليمر بامعرف است که منجر به تشکيل رنگ ناشي از توليد فراورده مي­شود .

واکنش­هاي تشکيل رنگ هنوز مفيدترين آزمون براي شناسايي مشخصات ساختاري و گروههاي عاملي حتي در آزمايشگاه­هايي که داراي تجهيزات پيشرفته هستند، مي­باشد . از مزاياي آزمون رنگ، مي­توان به­ حساسيت، مهارت، صرفه اقتصادي، زمان، مکان و حداقل تجهيزات با کاربري آسان اشاره نمود.

 

نتیجه­گیری:

هدف از طرح مباحث فوق این است که به محض ديدن يك قطعه پليمري با استفاده از ابتدايي‌ترين حركات و آزمون‌ها مانند بازتاب قطعه در برابر كشيدن، خم كردن، پيچاندن، فشار دادن آن بين دو ناخن، ارزيابي برجهندگي و عكس‌العمل آن در اثر برخورد با زمين، شفافيّت ظاهري و ساير آزمایش های اوليه نظیر دانسیت ,پ هاش متری و حلالیت بتواند به‌سرعت تشخيص دهد که پليمر مجهول به كدام يك از خانواده‌هاي پلاستيك يا لاستيك وابسته است و در ادامه بتواند استنباط كند که مجهول مورد نظر به کدام يک از گروه­هاي پلاستيک­ها تعلق دارد و متناسب با ماهيت آن بايد راه‌كارهاي عملي را براي تشخيص نوع آن در پيش گيرد.

بيشتر پليمرها در مجموعه­ي پلاستيك‌ها جاي دارند و لاستيك‌ها از نظر تعداد در مقايسه با پلاستيك‌ها بسيار محدودترند، بنابراين ضروري است كه کاربر پليمر، اطّلاعات وسيع در زمينه‌هاي مختلف پلاستيك‌ها داشته باشد.

 

 

منابع و مآخذ

 

Hawley G G., The Condensed Chemical Dictionary, Van Nostrand Reinhold Comp., 1981.

 

Polymers, identification and analysis preliminary test method, ISIRI 8391, 1st edition, 1384.

 

Braun D. , Identification of plastics, Hanser publication, Germany, 1984.

 

 

 

  1. كراوس آ، لانگ آ، آشنايي با تجزيه شيميايي پلاستيك­ها(تئوري و عملي)، ترجمه دكتر محمود محراب­زاده، مركز نشر دانشگاهی، چاپ اول، 1365.
  2. نعمتي سعيد ، آناليز و شناسايی کيفی و کمّی  پليمرها(تئوري و عملي)، جهاد دانشگاهی اميرکبير، چاپ اول، 1391

 

تزریق پلاستیک

شکنجه اعداد در بازار ارز

شکنجه اعداد در بازار ارز

در بازار ارز، اعداد از مرز 30 هزار تومان عبور کردند، اما به نظر می‌آید از این پس، شکنجه اعداد آغاز شود. چرا که این خط، احتمالا خط قرمز بازارساز بوده است.

به گزارش ویکی پلاست به نقل از اقتصادنیوز، دنیای بازار ارز از دیروز جدید شد. دهه جدید قیمتی کشف شد و در مدت زمان کمتری نسبت به قبل، یک دهه قیمتی دیگر را پشت سر گذاشت.

از بین 10 هزار تومان تا 20 هزار تومان، در حدود 2 سال فاصله زمانی وجود داشت. در این 2 سال یک بار نرخ هر دلار آمریکا به نزدیکی 20 هزار تومان رفت اما نتوانست در مهر 97، آن را فتح کند. این اتفاق به سال 99 موکول شد.

با اینحال، دهه قیمتی 20 تا 30 هزار تومان دوام زمانی کمی داشت. از اولین باری که دلار 20 هزار تومان را لمس کرد تا روز گذشته که از 30 هزار گذشت، در حدود 4 ماه گذشت. به نظر می‌آید فاصله زمانی دهک‌ها به مرور به یکدیگر نزدیکتر شده است.

بررسی‌­های میدانی نشان می‌­دهد که با ورود دلار به 30 هزار تومان، بر انتظارات منفی دمیده شده و نمی‌­توان انتظار داشت که خریداران عقب‌­نشینی کرده باشند. به نظر می‌­آید بیشتر از آنکه دلار 30 هزار تومانی خریداران را فراری داده باشد، بر ترس افراد برای حفظ ارزش پول دمیده است.

در این نقطه قیمتی، احتمال تغییر استراتژی از سوی بازارساز ارزی زیاد شده است. برخی از کارشناسان پیشتر بر این باور بودند که بانک مرکزی انبار مهمات را برای روزهای نزدیک به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا پر کرده و تا آن زمان به انبار دست نخواهد زد. بانک مرکزی در هفته‌های اخیر سعی کرده با تغییر برخی رویه‌­ها و سیاست‌­ها در بازار نیما، سمت حواله را کنترل کند.

اما به نظر می­آید در شرایط فعلی احتمال تغییر فاز حرکتی بازارساز از سمت حواله به اسکناس بالا رفته است. هر چند رئیس کل بانک مرکزی در ماه‌­های گذشته اعلام کرده بود که از پمپاژ و هدررفت منابع ارزی جلوگیری خواهد کرد، اما در شرایط فعلی که احتمالا فشارهای سیاسی از دیگر دستگاه‌­ها به بانک مرکزی افزایش می­‌یابد، احتمال تغییر رفتار نیز وجود خواهد داشت. نکته دیگر اینکه برای بانک مرکزی نیز ممکن است این سطح قیمتی خط قرمز باشد.

امروز صرافی ملی، قیمت را موازی بازار آزاد آغاز کرد تا نشان دهد که بازارساز از اعداد هراسی ندارد. این حرکت را می‌توان شیپور جنگ قیمت از سوی سیاستگذار تلقی کرد. احتمال عرضه از قیمت‌های بالاتر از بازار، در بازار امروز وجود خواهد داشت. بازارساز احتمال به دنبال طراحی تله جدید برای به دام انداختن نوسانگیران است.

تزریق پلاستیک

دلار 31 هزار تومانی از کابوس تا واقعیت/ توصیه‌هایی برای امروز سیاستگذار پولی و مالی

دلار 31 هزار تومانی از کابوس تا واقعیت/ توصیه‌هایی برای امروز سیاستگذار پولی و مالی

دلار 31 هزار تومانی از کابوس تا واقعیتش تنها 3 ماه طول کشید. از 16 تیر تا مهر 99. اما چرا این ماه‌های اقتصاد ایران خطرناک است و نیاز به مراقبت دارد… چه باید کرد؟

محاسبات ساده نشان میدهد نرخ حقیقی دلار (تعدیل نرخ دلار با تورم) با هر سال پایه الان باید حدود 18 تا 22 تومان باشد. پس این نرخ فعلی حدود 50 درصد بیش از محدوده حقیقی است.

یا این نرخ به محدوده حقیقی خود بازمی‌گردد یا آنقدر تورم داخلی و بی‌ثباتی‌ها زیاد خواهد شد که دامنه نرخ حقیقی به نرخ‌های امروز نزدیک میشود. البته نوسان نرخ ارز غیرطبیعی نیست و به هزار و یک دلیل میتواند از نرخ‌های حقیقی فاصله بگیرد.

اما این نوسان بصورت خاص قابل پیشگیری بود و بدلیل بی‌تدبیری سیاستگذار اقتصادی کشور اتفاق افتاد. اما چگونه؟

دلار که 16 تیرماه 22.500 تومان بود ناگهان ظرف سه ماه به 31 هزار تومان رسید و افزایش 50 درصد داشت. این افزایش چند دلیل مشخص داشت که در نامه 25 پژوهشگر اقتصادی هم نسبت به آنها هشدار داده شده و اعلام شده بود این وضعیت نرخ بهره منفی و عدم فروش اوراق و هیجانات بورس سبب اوج گرفتن ارز و تورم در کل اقتصاد خواهد شد.

1- نرخ بهره حقیقی منفی حدود 12-13 درصد اولین دلیل است. بلحاظ تئوریک کاهش نرخ بهره سبب افزایش نرخ ارز و تقاضای خروج سرمایه میشود. از سوی دیگر بلحاظ عدم امکان رصد بازار ارز توسط سیستم مالیاتی، ارز به کالای سرمایه‌ای تبدیل شده که منفی بودن نرخ بهره باعث افزایش تقاضا برای آن میشود.

2- انتظارات تورمی: عدم فروش اوراق به میزان کافی، چشم‌انداز تورمی بسیار نامطلوبی که پولی‌سازی بودجه بوجود آورده و نیز ریسکهای خارجی که در حال تحمیل شدن به اقتصاد کشور است، سبب درهم‌ریختگی انتظارات شده و تقاضا برای خروج سرمایه یا خرید ارز را شدت بخشیده.

3- عدم تصحیح و افزایش نرخ بهره اوراق همچنین سبب شده تا مامن بدون ریسک ولی با نرخ مناسبی هم برای سرمایه گذاری وجود نداشته باشد و افراد بیشتری به سمت بازار ارز که به غلط تصور میکنند ممکن است ریسک کمتری داشته باشد هجوم می‌برند.

4- همچنین وجود دامنه نوسان در بورس و حمایت از این بازار توسط بانکها و زیرمجموعه‌های آنها با وامهای بانکی سبب خروج حدود 30 هزار میلیارد تومان پول هوشمند (smart money) بصورت خالص از بازار سهام و روانه شدن بخشی از آن به بازار ارز شده است.

وجود دامنه نوسان اجازه ریزش نداده و دخالت دولت سبب شده پولهای هوشمند بتوانند در قیمتهای بالا از این بازار خارج شوند. این درحالیست که در بازارهای نرمال سهام در دنیا ریزش بدون دامنه نوسان خاصی اتفاق میفتد و فرصت خروج برای خواص ایجاد نمی‌شود لذا اثر تورمی جهش و سقوط بازار سهام صرفا از کانال اثر ثروت است نه از کانال خروج پولهای هوشمند. چرا که بدلیل سرعت ریزش، امکانی برای خروج در بازار بوجود نمی‌آید.

خبرهای غیررسمی صرافی‌ها از روند و میزان حواله‌های این روزها به دبی اعجاب آور و تاسف برانگیز است.

5-  پولی کردن 75 هزار میلیارد تومان از بودجه دولت در اواخر سال گذشته که مستقیما از صندوق توسعه ملی و با مکانیسم افزایش پایه پولی انجام شد هرچند با فشار سازمان برنامه انجام شده اما عدم ایستادگی بانک مرکزی در این خصوص هم تامل برانگیز است و اثرات بزرگی دارد. این اثرات نیز با تاخیر 3 ماهه از ابتدای تابستان در حال نشان دادن خود در رشد نقدینگی است. اگر روند رشد نقدینگی تابستان با کسری 130 هزار میلیاردی که امسال دولت بدنبال پولی کردن آنست ادامه یابد متاسفانه رکوردهای رشد نقدینگی در تاریخ ایران شکسته خواهد شد.

چه اقداماتی باید انجام داد؟

1- روند پولی‌سازی کسری بودجه باید سریعا متوقف شود. بانک مرکزی اگر نتواند در برابر این خواسته نامشروع دولت ایستادگی کند شروع مسیر ونزوئلایی‌شدن ایران است.

عدم فروش اوراق که بدلیل نرخ‌های بهره پایین اوراق و با بهانه‌های واهی اتفاق افتاده باید سریعا اصلاح شده و حداقل هفتگی حدود 6500 میلیارد تومان اوراق فروخته شود.

برای فروش بیشتر سریعا باید سقف صندوقهای درآمد ثابت برداشته شود و خرید هفتگی اوراق مورد انتظار بانکها مشخص شده و به آنها اعلام شود.

2- در بورس دامنه نوسان برداشته شود یا وسیع‌تر شود و دولت دخالتی در بازار نکند. برای کمک به بورس میتواند قیمتگذاری کالاهای نهایی شرکتهای بورسی را کنار بگذارد.

3- نظارت بر ترازنامه بانکها توسط بانک مرکزی شدت بخشیده شده و جدی گرفته شود. تکرار اشتباه سیف و بهمنی نشان از عدم یادگیری از اشتباهات تکراری دارد. اصلاحات نظام بانکی باید با سرعت و جدیت بیشتر ادامه پیدا کند.

اگر سریعا این تصمیمها اجرایی نشود دلار 31 هزار تومانی تازه اول ماجرای افزایش نرخ دلار است.

نویسنده: صادق الحسینی

تزریق پلاستیک

5 کلمه ارزشمندی که ما را به یک کارآفرین موفق تبدیل می‌کند

5 کلمه ارزشمندی که ما را به یک کارآفرین موفق تبدیل می‌کند

تمام میلیونرهای دنیا نقطه‌ی اشتراکی دارند. آن‌ها به خوبی روش موفقیت را بلدند و عادت‌های مثبتی در خود به‌ وجود آورده‌اند. شاید موفقیت آن‌ها از منابع مختلفی حاصل شده باشد و ثروت‌شان نیز از راه‌های گوناگونی به دست آمده باشد، اما تمام میلیونرهای موفق در این خصوصیت مشترک‌اند.

برای این‌که به یک میلیونر خودساخته تبدیل شوید و ثروت خود را خودتان به دست آورید، به تلاش و پشتکار زیادی نیاز دارید؛ اما هر کسی می‌تواند به این جایگاه برسد. این افراد در کنار تلاش مداوم، معنای برخی کلمات و واژه‌ها را به خوبی درک می‌کنند و به این باور رسیده‌اند که درک معنای واقعی این کلمات، نقش به سزایی در موفقیت‌شان دارد.

در ادامه، 5 کلمه‌ای که میلیونرهای خودساخته بیش از هر فرد دیگری معنایشان را درک می‌کنند اشاره می‌کنیم:

1. محدودیت

میلیونرهای خوساخته، با این‌که هیچ چیزی را محدودیت نمی‌دانند، اما معنای این کلمه را به خوبی درک می‌کنند. آن‌ها به این درک رسیده‌اند که بلندپروازی‌ها، توانایی بالقوه و اهداف‌شان هیچ محدودیتی ندارند.

میلیونرهایی که ثروت‌شان را خودشان به دست آورده‌اند، به این درک رسیده‌اند که تصور محدودیت و ناتوانی خود در پشت سر گذاشتن موانع، می‌تواند باعث شکست و عقب افتادن‌شان شود.

آن‌ها به خوبی درک می‌کنند که موفقیت‌هایشان هیچ مانع یا محدودیتی ندارند و اگر به اندازه کافی تلاش کنند می‌توانند هر مانعی را پشت سر بگذارند. برای این‌که محدودیت‌ها را پشت سر بگذارید باید معنای واقعی محدودیت و این‌که چطور افراد را زمین می‌زند را به خوبی درک کنید. میلیونرهای خودساخته درک عمیقی از این کلمه دارند.

2. ترس

برای رسیدن به موفقیت و میلیونر شدن، باید ترس‌‌هایتان را رها کنید. ترس انواع مختلفی دارد که هر یک می‌تواند شما را از رسیدن به اهداف‌تان بازدارد. میلیونرها به این درک رسیده‌اند و به خوبی می‌دانند ترس بزرگترین مانعی است که برای رسیدن به موفقیت باید به آن غلبه کنند.

ترس از شکست، ترس از زمین خوردن، ترس از نه شنیدن، ترسِ از دست دادن دوستان یا توجه دیگران و غیره. اگر در مقابل ترس زانو بزنید، هیچ وقت نمی‌توانید به اهداف و رویاهای خود دست پیدا کنید.

3. پشتکار

پشتکار واژه‌ی ارزشمندی است که هر میلیونر خودساخته‌ای آن را عمیقا درک می‌کند. اگر برای پشت سرگذاشتن سختی‌ها عزم راسخ نداشته باشید هیچ‌وقت نمی‌توانید به یک میلیونر خودساخته تبدیل شوید.

راه‌اندازی یک کسب و کار مستقل کار آسانی نیست. در این مسیر شکست‌ها، اشتباهات و سختی‌های زیادی وجو دارد که باعث می‌شود به انسان بهتری تبدیل شوید؛ خصوصا وقتی خود را به این مسیر پا‌ی‌بند بدانید.

میلیونرهای خودساخته به این درک رسیده‌اند و می‌دانند دستیابی به اهداف‌شان با پشتکار و تلاش محقق می‌شود.

4. صبر

اگر معنای واقعی صبر را درک نکنید، هیچ وقت به اهداف مالی و حرفه‌ای خود نخواهید رسید. اگر می‌خواهید موفق شوید باید صبور باشید؛ قطعا یک شبه نمی‌توانید پولدار شوید و پولدار بمانید.

اجرای بهترین ایده‌ها هم نیاز به زمان دارد. اما در زندگی فرصت زیادی برای این کار دارید و اگر استراتژی مشخصی داشته باشید و از فرصت‌های خود بهره ببرید، می‌توانید موفق شوید و از هر میدانی سرافراز بیرون بیایید؛ تنها باید صبر داشته باشید.

5. هدف

هیچ واژه‌ای به اندازه‌ی هدف مهم نیست. کارآفرینان موفق و خودساخته با معنای عمیق این کلمه آشنایی دارند. کارآفرینان به خوبی می‌دانند که ما با اهداف‌مان زنده‌ایم و برای اهداف‌مان می‌میریم؛ به همین‌ خاطر است که این کلمه این‌قدر اهمیت دارد.

اهداف‌تان را باارزش بدانید، آرزوهای بزرگ کنید، و هر کاری از دست‌تان برمی‌آید برای رسیدن به اهداف و رویاهای خود انجام دهید. مطمئنا با درک واقعی این 5 کلمه، شما هم می‌توانید به یک کارآفرین موفق تبدیل شوید.